Gemeenteraadslid Anke Van dermeersch: “Antwerps OCMW kent zelfs de financiële omvang van de onregelmatigheden niet!”
Uit het antwoord van Antwerps schepen van Sociale Zaken Nathalie van Baren op een schriftelijke vraag van Anke Van dermeersch (Vlaams Belang) blijkt dat in 2025 maar liefst 552 Antwerpse leefloongerechtigden in het buitenland verbleven zonder geregistreerde toestemming. In de eerste zeven maanden van 2026 waren dat er al 387. Het OCMW controleert buitenlandse verblijven via sociaal-financieel onderzoek, maar kan niet meedelen hoeveel leefloon daarbij onterecht werd uitbetaald of hoeveel geld door schorsingen werd bespaard. Vlaams Belang Antwerpen hekelt de gebrekkige financiële transparantie en eist strengere controles op buitenlandse verblijven van leefloongerechtigden.
Honderden buitenlandse verblijven zonder toestemming
Uit de officiële cijfers blijkt dat in 2023 in totaal 557 leefloongerechtigden zonder geregistreerde toestemming in het buitenland verbleven. In 2024 waren dat er 537 en in 2025 opnieuw 552. In de eerste zeven maanden van 2026 werden al 387 dergelijke gevallen geregistreerd. Niet elk verblijf zonder geregistreerde toestemming is noodzakelijk onwettig: voor verblijven korter dan zeven dagen geldt geen toestemmingsplicht. Toch roepen de cijfers ernstige vragen op. Zo registreerde het OCMW in 2025 83 verblijven van meer dan 28 dagen zonder toestemming.
720 sancties in drie jaar
Tussen 2023 en 2025 werden in totaal 720 leefloongerechtigden gesanctioneerd wegens het niet naleven van de regels rond buitenlandse verblijven. Het ging om 182 schorsingen en 432 afschaffingen. In de eerste zeven maanden van 2026 kwamen daar nog eens 106 bij. “Wie een leefloon ontvangt, moet de regels naleven. Solidariteit kan alleen bestaan wanneer er ook verantwoordelijkheid en controle tegenover staan”, stelt Van dermeersch.
OCMW kent financiële schade niet
Opvallend is dat het stadsbestuur geen afzonderlijke cijfers kan voorleggen over het bedrag aan mogelijk onterecht uitbetaalde leeflonen wegens buitenlandse verblijven. Ook de financiële impact van schorsingen wordt niet afzonderlijk bijgehouden. Zelfs uitzonderingen op de maximale verblijfsduur van vier weken worden niet apart geregistreerd.
Van dermeersch: “Het OCMW weet hoeveel mensen gesanctioneerd worden, maar kan niet zeggen hoeveel belastinggeld ermee gemoeid is. Hoe kan je sociale fraude efficiënt bestrijden als je de financiële omvang ervan niet eens afzonderlijk registreert?”
Vlaams Belang eist strengere controle
Vlaams Belang vraagt systematische controles op langdurige buitenlandse verblijven, een afzonderlijke registratie van onterecht uitbetaalde leeflonen, transparante cijfers over terugvorderingen en een consequente toepassing van de wettelijke sancties. “Een leefloon is bedoeld als sociaal vangnet, niet als een vrijblijvend inkomen zonder verplichtingen. Wie steun ontvangt, moet kunnen aantonen dat hij aan de voorwaarden voldoet. Elke euro die onterecht wordt uitbetaald, is een euro die niet naar mensen gaat die werkelijk hulp nodig hebben”, besluit Anke Van dermeersch.
BIJLAGE: beantwoorde schriftelijke vraag 361, Controle van leefloongerechtigden op verblijf in het buitenland, van Antwerps gemeenteraadslid Anke Van dermeersch
Bijlagen
